Zasady pracy nad treścią
Polityka redakcyjna
Teksty o śnie, lęku i lekach czyta ktoś, kto źle sypia od miesięcy i szuka pomysłu na dzisiejszą noc. Dlatego spisaliśmy, kto je pisze, kto sprawdza, na czym się opieramy i czego świadomie nie publikujemy. Ta strona jest po to, żeby dało się nas z tych zasad rozliczyć.
01 Wprowadzenie
Po co serwisowi medycznemu spisane zasady
Bo bez nich każdy tekst o zdrowiu jest tylko opinią autora, którego czytelnik nie zna. Zasady opisane niżej mówią, kto odpowiada za treść, na jakich źródłach się opieramy, jak często wracamy do opublikowanych materiałów i gdzie przebiega granica, za którą kończy się artykuł, a zaczyna decyzja lekarza.
Tematyka snu i zdrowia psychicznego jest wdzięcznym polem dla treści pisanych pod wyszukiwarkę. Łatwo tu o obietnicę szybkiego snu, listę cudownych metod albo tabelę dawek przepisaną z ulotki. Każda z tych rzeczy ma realny koszt: ktoś odstawi lek na własną rękę, ktoś inny odłoży wizytę, bo przeczytał, że wystarczy chłodniejsza sypialnia. Nasza odpowiedź jest nudna i celowo taka pozostaje. Piszemy, co wiadomo, zaznaczamy, czego nie wiadomo, i wskazujemy moment, w którym potrzebny jest lekarz.
Redakcja odpowiada za to, żeby dało się sprawdzić każde zdanie. Lekarz odpowiada za to, żeby zdanie było zgodne z aktualną wiedzą.
02 Zasady
Jak powstaje i jak jest sprawdzany każdy tekst
Materiał przechodzi przez trzy etapy: zbieranie źródeł i pisanie po stronie redakcji, recenzję medyczną przez lekarza z numerem prawa wykonywania zawodu oraz przegląd po publikacji. Podpis i data przeglądu widoczne na dole strony pokazują, kiedy tekst był ostatnio sprawdzany.
Podział ról
Redakcja MEDINOW Sp. z o.o. zbiera źródła, układa tekst i odpowiada za język. Warstwę medyczną recenzuje lek. Damian Wojno, prawo wykonywania zawodu 3211301, i to on decyduje, czy twierdzenie o objawie, diagnostyce albo leczeniu może zostać w takiej formie. Rozdzielamy te role świadomie, bo mieszanie ich prowadzi do tekstów, które brzmią medycznie, a nie były przez nikogo z uprawnieniami sprawdzone. Kto podejmuje decyzje w konsultacjach, opisaliśmy osobno na stronie nasi lekarze.
Recenzja nie jest formalnością i bywa, że kasuje cały akapit. Najczęściej wypadają uproszczenia w rodzaju jednoznacznego przypisania objawu do jednej choroby oraz zdania sugerujące, że coś zadziała u każdego.
Skąd bierzemy dane o lekach
Informację o tym, czy preparat jest wydawany z przepisu lekarza, sprawdzamy w Rejestrze Produktów Leczniczych prowadzonym przez URPL, dla konkretnego opakowania, a nie dla nazwy substancji. Powód jest praktyczny. Melatonina pokazuje to najlepiej: w rejestrze figurują zwykłe tabletki dostępne bez recepty i zwykłe tabletki wydawane z przepisu lekarza, przy tej samej mocy, a postać o przedłużonym uwalnianiu oraz roztwór doustny są dostępne wyłącznie na receptę. Zdanie melatonina jest bez recepty byłoby więc nieprawdziwe dla części opakowań, a taki błąd sieć serwisów medycznych powiela latami.
Opisy działania, przeciwwskazań i działań niepożądanych opieramy na charakterystykach produktów leczniczych oraz na komunikatach URPL i Europejskiej Agencji Leków. Ostrzeżenia klasowe traktujemy jako obowiązkowe: przy lekach przeciwdepresyjnych zawsze piszemy o możliwym przejściowym nasileniu niepokoju i myśli samobójczych w pierwszych tygodniach leczenia oraz po każdej zmianie dawki, najwyraźniej u osób poniżej 25. roku życia. Ten wątek rozwijamy przy tekście o tym, po jakim czasie działa lek z grupy SSRI.
Czego w tym serwisie nie znajdziesz
- Dawek i schematów przyjmowania. Dobór dawki należy do lekarza, który zna Twój wiek, choroby współistniejące i pozostałe leki. Piszemy o mocach i postaciach, w jakich lek występuje, nigdy o tym, ile i kiedy brać.
- Obietnic skuteczności. Żaden tekst nie kończy się zapewnieniem, że recepta zostanie wystawiona ani że leczenie pomoże. Lekarz może odmówić i jest to normalne zakończenie konsultacji.
- Wymyślonych opinii i liczników pacjentów. Nie publikujemy gwiazdek, cytatów od osób, których nie ma, ani statystyk zadowolenia. Zaufanie budujemy numerem uprawnień lekarza i wpisem podmiotu do rejestru.
- Treści sponsorowanych przez producentów leków. Serwis nie przyjmuje płatnych materiałów od firm farmaceutycznych i nie prowadzi reklamy leków na receptę, której zresztą polskie prawo zakazuje w kierunku pacjenta.
- Porad zastępujących psychoterapię. Artykuł o technikach oddechowych albo o zasadach snu jest materiałem edukacyjnym. Nie zastąpi pracy z terapeutą i nigdy tak go nie przedstawiamy, co widać przy zasadach higieny snu.
Na jakich źródłach się opieramy
Kolejność źródeł jest ustalona i wygląda tak samo dla każdego tekstu.
| Rodzaj źródła | Do czego służy |
|---|---|
| Wytyczne towarzystw naukowych | Kryteria rozpoznania i kolejność postępowania, w tym NICE oraz Amerykańska Akademia Medycyny Snu |
| Charakterystyki produktów leczniczych | Wskazania, przeciwwskazania, ostrzeżenia i działania niepożądane |
| Rejestr Produktów Leczniczych URPL | Kategoria dostępności, moc i postać konkretnego opakowania |
| Komunikaty URPL i Europejskiej Agencji Leków | Zmiany w bezpieczeństwie stosowania, wycofania i nowe ostrzeżenia |
| Serwisy publiczne, w tym pacjent.gov.pl | Zasady realizacji e-recepty, dostęp do dokumentacji i uprawnienia pacjenta |
| Przeglądy systematyczne i badania | Ocena skuteczności metod niefarmakologicznych, gdy wytyczne nie rozstrzygają |
Pojedyncze badanie nie wystarcza do zmiany zalecenia w tekście. Czekamy na potwierdzenie w wytycznych albo w przeglądzie, a do tego czasu piszemy wprost, że dowody są niepewne.
Aktualizacje, poprawki i zgłaszanie błędów
Każdy tekst niesie datę publikacji i datę ostatniego przeglądu. Do materiałów wracamy, gdy zmienia się wytyczna, gdy pojawia się komunikat o bezpieczeństwie albo gdy czytelnik zgłosi wątpliwość. Zmieniamy wtedy treść i datę razem, zamiast podbijać samą datę przy nietkniętym tekście, co bywa praktyką pod wyszukiwarkę. Przy zmianie merytorycznej dopisujemy, co zostało poprawione.
Zgłoszenia przyjmujemy na adres podany w stopce i na stronie kontaktowej. Sprawy dotyczące faktów medycznych trafiają do lekarza recenzenta. Nie oceniamy natomiast objawów w korespondencji, bo bez wywiadu i wglądu w historię leczenia byłoby to zgadywanie; od tego jest konsultacja opisana w tekście jak to działa.
Pieniądze i przejrzystość
Serwis zarabia na konsultacjach lekarskich, nie na sprzedaży leków ani na reklamie. Nie jest apteką i nie prowadzi sprzedaży preparatów. Ta zależność jest jawna i pilnujemy jednej rzeczy: żaden tekst nie może sugerować, że konsultacja rozwiąże problem, który konsultacji nie wymaga albo wymaga kontaktu bezpośredniego. Dlatego przy każdym temacie piszemy również, kiedy zdalna droga odpada, a przy leczeniu przeciwdepresyjnym opisujemy zasady bezpiecznego odstawiania leków, mimo że to treść, która żadnego zamówienia nie generuje.
Gdy artykuł to za mało
Sprawę indywidualną rozstrzyga lekarz, nie tekst
250 złkonsultacja psychiatryczna · tryb ekspresowy: dopłata 29 zł
Materiały w serwisie tłumaczą mechanizmy i pokazują, czego szuka lekarz. Nie odpowiedzą, co zrobić w Twojej sytuacji, bo nie znają Twojego wywiadu ani historii leczenia. Od tego jest konsultacja.
Przedmiotem usługi jest konsultacja lekarska. Przy odmowie z przyczyn medycznych zwracamy opłatę. Gdy lekarz poprosi o dokumentację, a nie zostanie ona dostarczona, opłata nie podlega zwrotowi. Płatność online: BLIK, karta albo Link.03 Dalsze kroki
Kontakt i dalsze kroki
Uwagi do treści, zgłoszenia błędów i pytania o źródła przyjmujemy mailowo, na adres podany w stopce. Pytania o objawy i leczenie prowadzimy wyłącznie w ramach konsultacji, bo tylko tam lekarz ma komplet informacji.
Jeżeli sprawa jest pilna, nie czekaj na odpowiedź redakcji. W kryzysie psychicznym całodobowo działa bezpłatny telefon 116 123 oraz Centrum Wsparcia pod numerem 800 70 2222. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia zadzwoń pod 112.
Pytania o pracę redakcji
Kto pisze te teksty i czy naprawdę sprawdza je lekarz?
Teksty przygotowuje redakcja MEDINOW Sp. z o.o., a warstwę medyczną recenzuje lek. Damian Wojno, numer prawa wykonywania zawodu 3211301. Recenzja obejmuje twierdzenia o objawach, diagnostyce i leczeniu, a jej ślad zostaje w podpisie i dacie przeglądu na dole strony. Redakcja nie publikuje materiału o leczeniu bez tego etapu, nawet gdy tekst wydaje się oczywisty.
Skąd wiecie, czy dany preparat jest na receptę?
Kategorię dostępności sprawdzamy pojedynczo w Rejestrze Produktów Leczniczych prowadzonym przez URPL, dla konkretnego opakowania, zamiast opierać się na pamięci autora. Ta sama substancja potrafi mieć różne kategorie: zwykłe tabletki z melatoniną figurują w rejestrze i jako preparat bez recepty, i jako wydawany z przepisu lekarza, a postać o przedłużonym uwalnianiu oraz roztwór doustny są dostępne na receptę. Dlatego nie piszemy, że melatonina jest bez recepty, bo takie zdanie byłoby nieprawdziwe dla części opakowań.
Dlaczego nie podajecie dawek?
Dawka zależy od wieku, masy ciała, chorób współistniejących, pozostałych przyjmowanych leków i celu leczenia, więc dobiera ją lekarz znający Twój wywiad. Liczba wydrukowana w artykule dla nikogo nie jest zaleceniem, a bywa czytana jak instrukcja. Piszemy natomiast o tym, w ilu mocach i postaciach występuje dana grupa leków, ile trwa oczekiwanie na efekt i jakich działań niepożądanych dotyczą ostrzeżenia z charakterystyki produktu leczniczego.
Znalazłem błąd w tekście, co mam zrobić?
Napisz na adres podany w stopce i wskaż stronę oraz fragment, który budzi wątpliwość. Zgłoszenia dotyczące faktów medycznych trafiają do lekarza recenzenta, a nie tylko do redakcji. Jeżeli błąd potwierdzimy, poprawiamy tekst i zmieniamy datę aktualizacji, a przy zmianie merytorycznej dopisujemy, co zostało zmienione. Nie usuwamy po cichu zdań, które okazały się nieaktualne.
Autor, recenzja medyczna i źródła
- Rejestr Produktów Leczniczych (URPL): kategorie dostępności, moce i postacie preparatów
- Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych: charakterystyki produktów leczniczych i komunikaty bezpieczeństwa
- Europejska Agencja Leków: komunikaty dotyczące bezpieczeństwa stosowania
- NICE, Clinical Knowledge Summaries: Insomnia
- American Academy of Sleep Medicine: wytyczne postępowania w przewlekłej bezsenności
- pacjent.gov.pl: e-recepta i Internetowe Konto Pacjenta
Materiał opisuje zasady pracy redakcji i nie zastępuje konsultacji lekarskiej ani psychoterapii. O rozpoczęciu, zmianie i zakończeniu leczenia decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny. Przy lekach przeciwdepresyjnych w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki niepokój oraz myśli samobójcze mogą przejściowo się nasilić, najwyraźniej u osób poniżej 25. roku życia, dlatego ten okres wymaga kontaktu z lekarzem. W kryzysie psychicznym zadzwoń pod 116 123 lub 800 70 2222, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia pod 112.